У свеце, дзе ўсё хутчэй раствараецца ў лічбавым шуме, ёсць куткі, дзе час нібы запавольвае крок. Тут чутны не званок апавяшчэнняў, а ціхі шолах лазовых прутоў, мерны стук ткацкага станка і мяккае дыханне гліны, якая паслухмяна прымае форму чалавечых рук. Менавіта такой стала пятніца 24 красавіка ў Слуцкім раёне – дзень, калі ў межах рэспубліканскага праекта «Кожная пятніца – роднае, сваё» стартавала ініцыятыва «Пятніца рамёстваў», што аб’яднала майстроў, дзяцей і ўсіх, хто шануе родную зямлю.
З самай раніцы Слуцкі раённы цэнтр народнай творчасці ператварыўся ў сапраўдны мост паміж пакаленнямі. Відэапрэзентацыя, падрыхтаваная спецыяльна да гэтага дня, дала магчымасць кожнаму – ад школьніка ў аграгарадку да земляка за мяжой – убачыць, як у руках адзінага ў раёне майстра па лазапляценні Аляксандра Анатольевіча Пархімовіча ажывае івовы прут. Здавалася, што сама лаза ўспамінае старажытныя сцежкі, па якіх хадзілі продкі, і расказвае сваю гісторыю без слоў – толькі рухам, толькі рытмам.
У гэты ж час у Квасыніцкім цэнтры рамёстваў гучаў іншы голас традыцыі – голас гліны. Народны майстар Беларусі Таццяна Мікалаеўна Лістапад дзялілася сакрэтамі стварэння глінянай цацкі-бразготкі. Кожны яе рух быў падобны да ліста, адрасаванага будучыні: акуратны штрых, мяккае дакрананне пальцаў, узор, які захоўвае культурны код. «Калі дзіця бярэ ў рукі такую бразготку, – кажа майстар, – яно атрымлівае не проста цацку, а часцінку памяці свайго народа». І сапраўды, у гэты момант гліна пераставала быць матэрыялам – яна станавілася жывым сведкам традыцыі.
А ў Падлескім сельскім доме культуры ў гэты дзень разгортвалася цэлая паэма, сотканая з нітак. Тут прадставілі калекцыю пераборных ручнікоў – тых самых, што спецыялісты называюць слуцкімі. Іх адметнасць – буйны рапарт узору, строгі рытм кампазіцыі і ўнікальная мясцовая самабытнасць. Пяць гадоў таму ў Падлескім СДК вырашылі аднавіць ткацтва такіх ручнікоў, не змяняючы ніводнага элемента арнаменту. За аснову ўзялі старажытныя ўзоры з Падлесся і навакольных вёсак – і сёння калекцыя расце, нібы жывы арганізм.
Выстава «Ручнік дарогаю з жыццё» стала сапраўдным падарожжам у глыбіню беларускай душы. Кожны стэжок тут – як радок старадаўняй паэмы, дзе пераплятаюцца абярэжныя знакі, матывы ўрадлівасці і водгаласы язычніцкіх вераванняў. Загадчыца ўстановы культуры Таццяна Яўгенаўна Данілевіч з цеплынёй і веданнем справы расказвала пра кожны экспанат, быццам пра жывую істоту, што нясе памяць роду.
Кульмінацыяй дня стаў майстар-клас кіраўніка калектыву Наталлі Леанідаўны Арцюх. Двухбаковае, двухуточнае ткацтва, элемент «Зорка» – гучыць як заклінанне. І сапраўды: пад яе кіраўніцтвам нават пачаткоўцы адчулі магію працэсу, калі з перапляцення нітак нараджаецца не проста ўзор, а жывая энергія роду. Дзеці з калектыву «Рушнічок» працавалі за станкамі з такім захапленнем, нібы размаўлялі з продкамі праз арнаменты. Адзін з самых актыўных удзельнікаў – Мацвей Плескацэвіч – тчэ з такой натхнёнасцю, што яго работы ўжо ўпрыгожваюць выставы і фестывалі.
Так прайшла гэтая пятніца – ціхая, але напоўненая глыбокім сэнсам. Яна паказала, што рамёствы – гэта не музейны пыл і не настальгія. Гэта жывая мова народа. Гэта тое, што аб’ядноўвае пакаленні, робіць нас мацнейшымі і дапамагае не згубіць сябе ў свеце, дзе ўсё змяняецца занадта хутка. І калі ўвечары хтосьці адкладае смартфон і бярэ ў рукі лазу, гліну або чаўнок, адбываецца маленькі цуд: рамяство зноў становіцца часткай жыцця.
© ГУК «Слуцкі раённы цэнтр народнай творчасці», 2026
Если вы нашли ошибку, выделите ее и нажмите Shift + Enter или нажмите сюда, чтобы сообщить нам.