Свята, якое прыйшло да нас з глыбіні вякоў. У беларусаў ёсць цудоўная традыцыя — святкаваць ураджай. Калі скончаны ўсе палявыя работы і сабраны хлеб, садавіна і агародніна, 21 верасня прыходзіць першае восеньскае свята — Багач. Яго суправаджаюць старадаўнія абрады, песні, гульні і танцы. Гэта не проста даніна звычаю — гэта спосаб падзякаваць зямлі за яе шчодрасць і захаваць сувязь пакаленняў.
Багач — свята, якое спрадвеку адзначалі ўсім селам. Гаспадары зносілі ў хату апошні снапок жыта, ставілі яго ў покуць — пад абразы, а побач клалі хлеб новага ўраджаю. Лічылася, што такім чынам у дом прыходзіць дабрабыт на ўвесь год. Аб гэтым і іншых звычаях даведаліся вучні падчас свята, арганізаванага ў Слуцкім раённым цэнтры народнай творчасці.
Як гэта было. Менавіта такое свята адбылося ў дзяржаўнай установе культуры «Слуцкі раённы цэнтр народнай творчасці». 23 верасня да яго далучыліся вучні 3-х класаў сярэдняй школы №10. Сустрэлі дзяцей дзве гасцінныя гаспадыні «беларускай хаты» — менавіта яны павялі хлопчыкаў і дзяўчынак у свет старадаўніх традыцый.
Дзеці не проста назіралі — яны сталі сапраўднымі ўдзельнікамі дзейства. Гульні, якія падрыхтавалі гаспадыні, чаргаваліся з сур’ёзнай працай: школьнікі паспрабавалі сваімі рукамі апрацаваць збожжа старажытнымі прыладамі, што захаваліся ў этнаграфічным клубе «Беларуская хатка». Для многіх гэта было першае знаёмства з тым, як цяжка даваўся хлеб нашым продкам.
Чаму вучыліся дзеціПадчас свята перад школьнікамі раскрыліся сапраўдныя скарбы народнай спадчыны. Хлопчыкі і дзяўчынкі:вучыліся складаць прыказкі пра Багач і працу — і адразу пераконваліся, колькі мудрасці ў кожным народным выслоўі;плелі дажыначны вянок — сімвал завяршэння жніва, які здаўна ўпрыгожваў галаву лепшай жняцы;збіралі і ўпрыгожвалі сапраўдныя снапкі з каласкоў жыта — такія ж, якія некалі стаялі ў кожнай сялянскай хаце;пераносілі мяшкі са збожжам у «свіран» — так дзеці адчулі, колькі сіл патрабавалася, каб забяспечыць сям’ю на зіму;назіралі, як мелецца мука на хлеб у сапраўдных жорнах — і бачылі ўвесь шлях ад каласка да духмянага бохана.
Асобная ўвага была аддадзена традыцыйным рамёствам. Пляценне вянка са каласкоў — гэта не проста забава, а цэлы рытуал, які меў свой сэнс: вянок сімвалізаваў багацце і плён, яго ўрачыста ўносілі ў хату і захоўвалі да наступнага ўраджаю.
І, вядома, без танцаў не абышлося. Як на любым сапраўдным свяце, не абышлося і без музыкі. Кульмінацыяй мерапрыемства сталі танцы — усе разам весела танчылі польку ў тройках. Дзеці з задавальненнем далучыліся да агульнага вясёлага настрою, а некаторыя нават упершыню паспрабавалі сябе ў народным танцы.
Навошта гэта сучасным дзецям. Можа падацца, што старадаўнія абрады — справа мінулага. Але вопыт паказвае: чым больш дзіця датыкаецца да жывой спадчыны свайго народа, тым мацней яна ў ім укараняецца. Сённяшнія трэцякласнікі праз гульню, працу і танец пазнаёміліся з тым, што некалі было неад’емнай часткай жыцця іх прабабуль і прадзядуляў.
Слуцкі раённы цэнтр народнай творчасці робіць важную справу: захоўвае і перадае дзецям тое, што можа знікнуць, калі не перадаць далей. Багач — гэта не адзін дзень у календары, гэта жывая традыцыя, якая аб’ядноўвае пакаленні.
І, гледзячы на тое, з якім захапленнем дзеці плялі вянкі, складалі снапкі і танчылі польку, можна спадзявацца: традыцыя жыве.
© ДУК «Слуцкі раённы цэнтр народнай творчасці», 2026
Наталля КУХТА, метадыст
Если вы нашли ошибку, выделите ее и нажмите Shift + Enter или нажмите сюда, чтобы сообщить нам.